دلوز،گتاری و روان‌کاوی

200,000 تومان

مهلت ثبت‌نام
99/02/22
تاریخ شروع
99/02/24
استاد
استاد مهدی رفیع

دلوز، گتاری و روان‌کاوی (دپارتمان روان‌شناسی آکادمی هنر شمسه)

مدرس : استاد مهدی رفیع

آنلاین / حضوری

شرح دوره :

جلسه اول:

  • فروید و الگوی تئاتر باستانیِ ناخودآگاه: صحنه و میزانسن میل.
  • رویا به عنوان شاهراه دسترسی به ناخودآگاه.
  • هیستریک‌ها: مبدعان روانکاوی.
  • ناخودآگاه چگونه سخن میگوید؟ ساختار زبانی سمپتوم.
  • انقلاب فرویدی یا دکارتِ وارونه شده؟ مکان نگاری‌های فرویدی ناخودآگاه؛ اُدیپ به مثابه صحنه‌ی اصلی دِرام میل.
  • گذشته‌گرایی روانکاوی و اولویت آن چه نخست می‌آید به منزله‌ی پارادایم کاوش.
  • ساختارهای بالینی فرویدی و دو تعریف از روانکاوی: روانکاوی به منزله‌ی روشی برای درمان بیماری‌های روان‌نژندی، و روانکاوی به عنوان جستجویی وجودی.
  • فروید، فرویدی‌ها و پسافرویدی‌ها؛ فروید و مارکس: پیوند امر فردی و امر اجتماعی؛ اقتصاد لیبیدویی ناخودآگاه و اقتصاد سیاسی کنش.

جلسه‌‌‌ی دوم:

  • ژاک لکان و معانی «بازگشت به فروید».
  • از روان‌نژندی به پارانویا. مرحله‌ی آینه ای و ساختمان هذیانی«من».
  • لکان و مبارزه با «روان‌شناسی آمریکایی».
  • شکل‌گیری سه گانه‌ی لکانی: تصویری، نمادین و واقع در دهه‌ی پنجاه؛ لکان و لوی-استروس، ساختارهای خویشاوندی و عملکرد نمادین پدر، بازتعریف ادیپ.
  • پارادایم زبان شناختی ناخودآگاه: زنجیرۀ دال‌ها و عاملیت حرف؛ یک زبان شناسیِ روان کاوانه‌ی دگرگون شده.
  • لکان و دو تعریف میل: میان اسپینوزا و هگل.
  • اولین فراروی لکان از لکانیسم پس از انتشار ضد-ادیپ: نه نام، بلکه نام‌های پدر.
  • جویس و جابه‌جایی لکان به سوی پارادایم روان پریشانه: بازتعریف سنتوم.
  • یک لکانِ ضد-ادیپ؟: « من هرگز درباره‌ی ادیپ سخن نگفته‌ام».
  • لکان و ژویی سانس زنانه، یا لکان در چه نقطه‌ای فرویدی نیست؟

جلسه سوم:

  • آشنایی زودهنگام دلوز با روانکاوی در دهه‌ی پنجاه.
  • اولین مواجهه‌ی مستقیم دلوز با روانکاوی در متن از «مازوخ به مازوخیسم» در 1961 کمی پس از انتشار مقدمه‌ی لکان بر مجموعه آثار ساد با عنوان «کانت با ساد» و سپس بسط این موضع در کتاب معرفی زاخر- مازوخ: سردی و امر قسی(1967).
  • تکرار فرویدی و تکرار نیچه‌ای-دلوزی: بازگشت واپس‌زده و بازگشت ابدی.
  • دومین راهبرد دلوز برای خروج از روانکاوی: آرتو علیه کارول؛ بدن بدون اندام: خارجِ زبان یا نقطه‌ی به پرسش گرفتن ساختار.
  • دلوز و تعریف ساختار.
  • تمایز میان دو نوع بس گانگی: ساختاری و اشتدادی.
  • تفاوت و تکرار و منطق معنا آثاری خلاق که هنوز به شکلی نابسنده آکادمیک هستند و قادر نیستند به «خارج» متصل شوند.
  • به سوی یک روان‌کاوی «پسا-ساختارگرا»؟

جلسه چهارم:

  • «گتاری اندیشمندی ترارشته‌ای» (transdisciplinary) آشنایی با لکان و شرکت در سمینارهای او.
  • عضویت و مشارکت در گروه‌های سیاسی و تلاش برای پیوند حوزه‌ی روانی و حوزه‌ی اجتماعی.
  • گتاری و روان درمانی نهادی: فرانسوا توسکه‌یِز و ژان اوری.
  • تأسیس درمانگاه لابورد به منزله‌ی یک شبکه‌ی بس‌گانه از فعالیت‌ها.
  • شکل‌گیری گروه Cahiers pour l’Analyse در 1964 و اولین فاصله‌گیری‌های انتقادی گتاری از ادغام روان کاوی و مارکسیسم ساختارگرا: خروج از لکانیسم-آلتوسریسم؛ گتاری و حرکت به سوی تجربه‌ای بی‌سابقه که نه در مکتب فرانکفورت وجود دارد و نه در پیوند لکان و آلتوسر؛ تراگذری‌سازیِ  (transversalisation) روان کاوی در پیوند با حوزه‌های دیگر؛ تراگذری: نخستین راهبرد گتاری برای خروج از ساختارگرایی.
  • دومین اقدام انتقادی گتاری: «ماشین و ساختار»(1969). گتاری و رهبری جنبش 22 مارس 1968. وقتی لکان و آلتوسر جواب نمی‌دهند.
  • ملاقات گتاری و دلوز در 1969 و آغاز برهه ای جدید: نخستین نسخه‌ها برای «یک اقدام منحرف» به نام ضد-ادیپ.

جلسه پنجم:

  • پیشنهاد دلوز به گتاری برای همکاری و تألیف مشترک.
  • به سوی ساخت یک ناخودآگاه شیزوفرن- ماشینی: تولید میلگر و ناخودآگاه مولد.
  • کارخانه به جای تئاتر باستانی.
  • ماشین‌ها و انواع هم‌ نهادها [= سنتزها] معرفی «شیزوکاری» در فصل دوم ضد-ادیپ.
  • ماشین‌های میل‌گرد و بدن بدون اندام.
  • ضد-ادیپ و پاسخ به تاریخ جنون فوکو.
  • روانکاوی و روانپزشکی: ساختارهای این‌همان (نخستین اقدام سلبی شیزوکاوی در نقد روانکاوی).
  • تعریف موقعیت اجتماعی معاصر زیر عنوان : سرمایه‌داری و شیزوفرنی .
  • دومین اقدام ایجابی شیزوکاوی : هزار فلات و پایه گذاری روش‌های جدید و بس‌گانه برای خروج از ساختارگرایی: هم‌برآیندی‌ها و ریزوم.
  • بازگشتِ کافکا: میان ضد- ادیپ و هزار فلات: ادبیات خُرد در برابر دیگری بزرگ.

جلسه ششم:

  • گتاری در دهه‌ی هشتاد: معرفی «بوم فلسفه» به منزله‌ی نقطه‌ی ادغام مسیر فلسفه‌ی گتاری در نظر و عمل تحت «سه بوم شناسیِ ذهنی، اجتماعی و زیست محیطی»؛ «نقشه نگاری‌های شیزوکارانه»ی گتاری مقدمه‌ی یک :تغییر پارادایمی» برای روان کاوی: جابه‌جایی از پارادایمی شبه علمی به پارادایمی اخلاقی- زیباشناختی.
  • دلوز: خروج از روان‌کاوی با ابزارهای دیگر؛ به سوی یک ناخودآگاه سینماتوگرافیک و برگسونی.
  • تصویر بلورین: راهبرد دلوز برای پیوند امر تصویری و امر واقع بدون میانجی امر نمادین.
  • یک زمین کاوی یا زمین فلسفه به جای روان‌کاوی؟ تعریف نهایی فلسفه‌ی دلوز و گتاری به عنوان «حرکت‌های نابهنجار» یا بُردارهای قلمروزدایی؛ یک تلقی جدید از خطوط گریز: از «روان-کاوی» به «کیهان-آشوب».