برنامه کلاس‌های آزاد

برنامه آموزشی کلاس ها و کارگاه‌های آزاد تخصصی هنر و علوم انسانی آکادمی هنر شمسه

(ترم زمستان 98)

عنوان کلاس استادتعداد جلساتروز و ساعتتاریخ شروع
تاریخ تحلیلی نقاشی غرب دکتر علی اصغر میرزایی مهر 4 جلسه 3 ساعته 12 ساعتشنبه
16-19
98/11/12
درسگفتار نقد هنری دکتر هلیا دارابی 4 جلسه 2 ساعته 8 ساعتیکشنبه
16-18
98/09/24
نشانه شناسی بینامتنی دکتر بهمن نامور مطلق 8 جلسه 2 ساعته 16 ساعت یکشنبه
17-19
98/11/06
استتیک استعلایی در فلسفه کانت؛
(زمان و مکان)
دکتر امیر مازیار 6 جلسه 2 ساعته 12 ساعت یکشنبه
18-20
98/10/29
بررسی تطبیقی اساطیر بین النهرین و ایران دکتر ابوالقاسم اسماعیل
پور
8 جلسه 3 ساعته 24 ساعت یکشنبه
16-19
98/11/13
بازخوانی نظام فلسفه ابن سینا دکتر میلاد نوری 9 جلسه 2 ساعته 18 ساعت دوشنبه
17-19

98/10/30
تجزیه و تحلیل نمایشنامه دکتر عطاالله کوپال 10 جلسه 3 ساعته 30 ساعت دوشنبه
17-20
98/10/23
تاریخ انتقادی فلسفه غرب/  ترم ششم  (کثرت در وحدتِ مدرن: بازخوانی مونادولوژی لایب‌‌نیتس)   دکتر محمد مهدی اردبیلی 5 جلسه 2 ساعته 10 ساعت سه شنبه
گروه اول
16-18
گروه دوم
18-20
98/11/08
نقد و تحلیل آثارهنری از دریچه مکاتب (1870 تا 1930 م) دکتر زهرا ایرانی صفت 10 جلسه 3 ساعته 30 ساعتسه شنبه
16-19
98/10/17
نقد و تحلیل فیلم از منظر ژانر دکتر امیررضا نوری پرتو 10 جلسه 3 ساعته 30 ساعتچهارشنبه
16-19
98/10/25
تفسیر نقاشی؛ تحلیل آثار  کاراواجو دکتر امیر نصری 4 جلسه 2 ساعته 8 ساعتچهارشنبه
16-18
98/11/16
فرم اجتماعی هنر: جستاری در جامعه شناسی هنر دکتر آرش حیدری 5 جلسه 2 ساعته 10 ساعتچهارشنبه
17-19
98/09/27
پویشگاه نگارش آکادمیک دکتر علیرضا عامری 2 جلسه 3 ساعته 6 ساعتپنج شنبه
9:30-12:30 13:30-16:30
98/10/26

سر فصل کلاس‌های آزاد آکادمی هنر شمسه

تاریخ تحلیلی نقاشی غرب ( دپارتمان هنرهای تجسمی آکادمی هنر شمسه )

ترم اول: از دیوارنگاره‌های تمدن کرت تا دوران نقاشی‌های گوتیک

ترم دوم: از تخته نگاره‌های گوتیک تا گسترۀ سبک کلاسیک

ترم سوم: از منریسم تا پایان باروک

ترم چهارم: از روکوکو تا پایان رئالیسم

ترم پنجم: از امپرسیونیسم تا پست مدرنیسم

ترم ششم: گوناگونی دنیای پست مدرن  

نشانه شناسی بینامتنی (دپارتمان علوم انسانی آکادمی هنر شمسه)

نشانه‌شناسی ( semiology) به معنی مطالعه نشانه‌ها و نمادها است. نشانه‌شناسی علمی است که به بررسی انواع نشانه‌ها، عوامل حاضر در فرایند تولید و مبادله و تعبیر آنها، و نیز قواعد حاکم بر نشانه‌ها می‌پردازد. نشانه‌شناسی شامل مطالعه ساخت و شکل‌گیری نشانه‌ها، اشارات، دلالت‌ها، نام‌گذاری‌ها، قیاس‌ها، تمثیل‌ها، استعاره‌ها و رمزگان‌های ارتباطی است.

نشانه‌ها برپایه روش یا رمزگان مورد بهره برای انتقالشان دسته‌بندی می‌شوند که می‌تواند آواهای خاص، علامت‌های الفبایی، نمادهای تصویری، حرکات بدن یا حتی پوشیدن یک لباس ویژه باشد. هرکدام از این‌ها برای رساندن پیام ابتدا باید توسط گروه یا جامعه‌ای از انسان‌ها به‌عنوان حامل معنایی خاص پذیرفته شده باشند.

نشانه‌شناسان نشانه‌ها را در انزوا مطالعه نمی‌کنند، بلکه توجه خود را به مطالعه شکل‌گیری و مبادله معنا در متون و گفتمان‌های مختلف و در سطوح همزمانی و در زمانی معطوف کرده‌اند. نظریۀ تعامل متن‌ها یکی از مهم‌ترین مباحثی است که همواره مورد توجه پژوهشگران ساختارگرا و پساساختارگرا مانند کریستوا، بارت، ژنت، دریدا و … بوده است. نظریه‌پردازان امروزی بر این باورند که هر متنی فاقد معنای مستقل است و خوانش متن، یعنی ردیابی نشانه‌هایی که به کشف معنا می‌انجامد. این بحث در نظریات زبان‌شناس معروف، فردینان دوسوسور، ریشه دارد. اصطلاح “بینامتنیّت (Intertextuality)را نخستین بار ژولیاکریستوا در دهه 1970 به کاربرد. اندیشه محوری در این رویکرد آن است که متن، نظامی بسته، مستقل و یکه و تنها نیست و اگر چنین باشد، نمی‌توان آن را درک کرد.

استتیک استعلایی در فلسفه کانت؛ (زمان و مکان) (دپارتمان فلسفه آکادمی هنر شمسه)

کانت در بخش استتیک (حسیات) استعلایی از کتاب نقد عقل محض استدلال می کند که مکان و زمان شهودهای محض و پیشینی‌اند به این معنا که مدرک آنها را از جانب خود  بر داده‌های حسی می‌افزاید. زمان و مکان به تعبیر کانت شرط ادراکات حسی‌اند و نه بخشی از آنها. بخش استتیک استعلایی یکی از مهم‌ترین بخش‌های نقد عقل محض و یکی از ارکان اصلی مدعا و استدلال کانت در این کتاب مبنی بر سوبژکتیو بودن شناسایی ماست. در این دوره تمام متن این بخش خوانده و شرح داده می‌شود.

بررسی تطبیقی اساطیر بین النهرین و ایران (دپارتمان علوم انسانی آکادمی هنر شمسه)

اساطیر سومر، بابل و آشور، اسطوره آفرینش، جهان خدایان، جهان زیرزمینی، مردوک- هرمزد، شمش- میترا، ایشتار- آناهیتا، حماسه گیل گمش، خدایان ایلامی

بازخوانی نظام فلسفه ابن سینا(دپارتمان فلسفه آکادمی هنر شمسه)

اندیشۀ فلسفی در فراز و نشیب تاریخی‌اش حولِ مسئلۀ وحدت و کثرتِ واقعیت سامان یافته است و با بحث در باب ثبات و صیرورت هستی، و با اندیشه درباب نسبت حقیقت و واقعیت جریان یافته است. در عالم اسلام نیز اندیشۀ فلسفی با تاثیر از حکمت یونانی و با الهام از فلسفۀ افلاطون و ارسطو، راهی را پیموده است که نمی‌توان نقش معرفت قرآنی را در آن نادیده گرفت.  دراین‌میان، ابن‌سینا به‌عنوان یکی از مهم‌ترین قله‌های معرفت فلسفی کوشیده است تا مسئلۀ وحدت و کثرت واقعیت را با تکیه بر تمایز وجود و ماهیت مورد بازاندیشی قرار دهد؛ تمایزی که نظام اندیشۀ او را به‌تمامی از فلسفۀ یونان جدا کرده، و در کنارِ تمایز هستی‌شناسانۀ وجوب و امکان، حکمت را همچون اندیشه‌ای توحیدی جلوه‌گر ساخته است.

ابن‌سینا با نظام فلسفی نوین خود، نه‌تنها  بر فلسفه و عرفان بعدی عالم اسلام، که بر اندیشمندان جهان مسیحی نیز اثر گذاشته است، و به اعتراف بسیاری از پژوهشگران، در شکل‌گیری دوران جدید اروپایی ایفای نقش کرده است. به‌این‌ترتیب، باید ابن‌سینا را آغازگاه دیگری برای تاریخ فلسفه به‌حساب آورد. اهمیت این آغازگاه چنان است که نمیتوان بدون تمرکز بر آن فهم کاملی از جریان بعدی اندیشۀ فلسفی در شرق و غرب حاصل کرد و همین امر بازخوانی انتقادی حکمت سینوی را بیش از پیش ضروری می‌سازد. در سلسله درسگفتار بازخوانی نظام فلسفی ابن‌سینا می‌کوشیم به گفتگو با وی درباب وحدت و کثرت هستی، در نسبت با قبل و بعد تاریخی‌اش، بپردازیم.

جلسۀ نخست: جایگاه تاریخی و ساختار کلی حکمت سینوی

جلسۀ دوم: وجود و ماهیت/وجوب و امکان

جلسۀ سوم: صفات واجب الوجود

جلسۀ چهارم: عنایت الهی و نظام عالم

جلسۀ پنجم: نفس و علم حضوری

جلسۀ ششم: قوای نفس و مراتب عقل

جلسۀ هفتم: معرفت حصولی و یقین نظری

جلسۀ هشتم: سعادت‌شناسی و فرجام‌شناسی

جلسۀ نهم: نگاهی نقادانه به متافیزیک سینوی

کارگاه تجزیه و تحلیل نمایش­نامه (دپارتمان هنرهای نمایشی آکادمی هنر شمسه)

در این دوره به نمایش­نامه­های فردریش دورنمات و لوئی‌جی پیراندللو پرداخته می‌شود و طبق سنوات گذشته در نهایت دانشجویان این کلاس، یک دوره گردهمائی پژوهشی تحت نظر و حمایت مؤسسه برگزار خواهند نمود. شرکت در این ترم، منوط به گذراندن دوره‌های پیش نیست.

تاریخ انتقادی فلسفه ­ی غرب (ترم ششم: کثرت در وحدتِ مدرن: بازخوانی مونادولوژی لایب‌‌نیتس)(دپارتمان فلسفه آکادمی هنر شمسه)

ایده‌ی مونادولوژیِ لایب‌نیتس یکی از موثرترین و در عین حال پیشروترین ایده‌های فلسفیِ مدرن به شمار می‌رود که می‌توان آن را به تعبیری هگلی، سنتزِ دیالکتیکی جوهر متکثر دکارتی و جوهرِ واحد اسپینوزایی دانست. در این معنا، لایب‌نیتس اوج عقل‌گرایی مدرن است. دوره‌ی “کثرت در وحدتِ مدرن” کوششی است برای ارائه‌ی تفسیری انتقادی از فلسفه‌ی لایب‌نیتس در پرتو متن‌خوانیِ مقاله‌‌ی “مونادولوژی”.

نقد و تحلیل آثارهنری از دریچه مکاتب  (1870 تا 1930 م) (دپارتمان فلسفه آکادمی هنر شمسه)

مکاتب و جنبش‌های هنری و آثار بوجود آمده تحت‌ تأثیر انگاره‌های دوران (پارادایم) قرار دارند و نقد و تحلیل آثار هنری بدون رویکرد به این نگرش‌ها تا حدودی آثار را در استتار و عدم بازخوانی قرار می‌دهد. در این درسگفتار طی 10 جلسه به مکاتب و جنبش‌های هنری از 1870 تا 1930 پرداخته شده و آثار این دوران براساس اصول نقد، مورد بررسی و بازبینی قرار گرفته است.   

نقد و تحلیل فیلم از منظر ژانر(دپارتمان هنرهای نمایشی آکادمی هنر شمسه)

آشنایی با مفهوم‌های «ژانر» و «ساب‌ژانر»، و مؤلّفه‌ها و اِلِمان‌های ژنریک، و نیز چگونگیِ تحوّل و دگرگونیِ ژانرها در طولِ تاریخ.

آشنایی با «درام» و «ملودرام»، با تکیه بر تحلیلِ یک یا چند فیلم از میانِ آثارِ نمونه‌ای و مشهورِ این ژانر

آشنایی با ژانرِ «کمدی»، با تکیه بر تحلیلِ یک یا چند فیلم از میانِ آثارِ نمونه‌ای و مشهورِ این ژانر.

آشنایی با ژانرِ «وحشت»، با تکیه بر تحلیلِ یک یا چند فیلم از میانِ آثارِ نمونه‌ای و مشهورِ این ژانر.

 آشنایی با «فیلم‌نوآرها» و «نئونوآرها»، با تکیه بر تحلیلِ یک یا چند فیلم از میانِ آثارِ نمونه‌ای و مشهورِ این ژانر.

آشنایی با ژانرِ «وسترن»، با تکیه بر تحلیلِ یک یا چند فیلم از میانِ آثارِ نمونه‌ای و مشهورِ این ژانر.

آشنایی با ژانرِ «جنگی»، با تکیه بر تحلیلِ یک یا چند فیلم از آثارِ نمونه‌ای و مشهورِ این ژانر.

آشنایی با ژانرِ «فانتزی» و ساب‌ژانرهای مهمِ آن، با تکیه بر تحلیلِ یک یا چند فیلم از آثارِ نمونه‌ای و مشهورِ این ژانر.

آشنایی با ژانرهای «حماسی» و «تاریخی»، با تکیه بر تحلیلِ یک یا چند فیلم از آثارِ نمونه‌ای و مشهورِ این ژانر.

آشنایی با ژانرهای «اکشن»، «تریلر/ثریلر»، «جنایی» و «معمّایی»، با تکیه بر تحلیلِ چندین فیلم از آثارِ نمونه‌ای و و مشهورِ این ژانر.

فرم اجتماعی هنر: جستاری در جامعه شناسی هنر ( دپارتمان جامعه شناسی آکادمی هنر شمسه )

فهم زیبایی شناسی و هنر همچون یک محصول اجتماعی تاریخی بنیان رویکردها و نظریه های مختلف در جامعه شناسی هنر است. از دیگر سو خودی فرمِ اجتماعی نیز، آنچنان که زیمل به ما می آموزد، خصلتی زیبایی شناختی دارد. به عبارت دیگر نه فقط فرم اجتماعی هنر، که هنرِ فرمِ اجتماعی نیز مسئله ای است بس مهم در جامعه شناسی هنر.

در دورۀ حاضر تلاش می کنیم از یک سو منطق اجتماعی فرم هنری را مورد بررسی قرار دهیم و از دیگر سو بر خودِ هنر همچون نیرویی اجتماعی تاکید کنیم. به این ترتیب مسئلۀ ما این است که اول: هنر چه نسبتی با شکل بندی های اجتماعی تاریخی دارد و دوم چگونه هنر همچون محصولی اجتماعی‌تاریخی بدل به قلمرویی نسبتاً خودمختار می شود که بر حیات اجتماعی تاریخی تاثیرگذار است. با این منطق تلاش می کنیم استقلال نسبی قلمرو هنر از سایر قلمروها را نشان دهیم تا از یک سو از فروکاست های رایج  درفهم اجتماعی هنر پرهیز کنیم(فروکاست هایی که هنر را چیزی جز بازنمایی روابط اجتماعی نمی‌بینند) و از دیگر سو نسبتِ درونی فرم هنری با سایر قلمروهای حیات اجتماعی را روشن سازیم.

پویشگاه نگارش آکادمیک (دپارتمان علوم انسانی آکادمی هنر شمسه)

این پویشگاه دو زبانه سعی دارد در دو بخش درسگفتار و کارگاه با تحلیل یک چند مقاله و رساله دانشگاهی (هنر و غیرهنر) چاپ شده در ایران و جهان انگلیسی زبان، کدهای رفتار نگارش و حتی گویش آکادمیک و اسلوب زبان دانشگاهی (در سطح واژه و نحو و قالب ارائه) را به مدد هم اندیشی و همکوشی شرکت کنندگان عرضه کند.